สงสัยลูกจะเป็นผื่นผ้าอ้อม ดูแลผิวผื่นผ้าอ้อมอย่างไรดี



photo credit http://www.newkidscenter.com/

อาการ สาเหตุ และวิธีดูแลอาการผื่นผ้าอ้อมให้ลูกทารกอย่างถูกต้อง


ผื่นผ้าอ้อมคือผื่นที่เกิดในบริเวณที่นุ่งผ้าอ้อมจากการระคายเคือง หรือการแพ้สารสัมผัส ทำให้เป็นผื่นแดงบริเวณที่สัมผัสกับผ้าอ้อมไม่ว่าผ้าอ้อมนั้นจะเป็นผ้าอ้อมสำเร็จรูปก็ทำให้เกิดผื่นผ้าอ้อมได้ ถ้าปล่อยให้สัมผัสกับผ้าอ้อมที่เปียกปัสสาวะหรืออุจจาระอยู่นานๆ ไม่ได้เปลี่ยนผ้าอ้อมทันที



สาเหตุของผื่นผ้าอ้อม


ความเปียกชื้น สาเหตุเกิดผื่นผ้าอ้อม

เกิดจากความเปียกชื้นและการถูไถ ทำให้มีรอยแดงหรือผิวถลอก เมื่อสัมผัสกับแอมโมเนียที่ถูกเปลี่ยนมาจากยูเรียในปัสสาวะ ซึ่งเป็นด่าง ทำให้ระคายเคืองต่อผิวหนังผิวถูกระคายเคืองจากเอนไซม์ย่อมโปรตีน ย่อยไขมันหรือน้ำดี ที่ออกมาในอุจจาระอาจเกิดจากแพ้สารระคายเคืองในสบู่ หรือยาฆ่าเชื้อที่ใช้ล้างในบริเวณที่นุ่งผ้าอ้อม แม้แต่น้ำยาซักผ้าหรือน้ำยาปรับผ้านุ่มที่ตกค้าง สารที่ผสมในยาหรือสารกันบูดในยาที่ใช้มาในบริเวณนั้น ก็จะทำให้เกิดการแพ้หรือระคายเคืองได้

กรณีลูกของคุณแม่ใส่ผ้าอ้อมสำเร็จรูป มาตั้งแต่แรกเกิดไม่แพ้ พอเปลี่ยนยี่ห้อผ้าอ้อมสำเร็จรูป เกิดการแพ้ค่อนข้างมาก อาจเป็นไปได้ว่า ผ้าอ้อมรุ่นเก่ามีการดูดซึมน้ำได้มากกว่าผ้าอ้อมรุ่นหลัง คุณแม่ต้องหมั่นเปิดดูบ่อยขึ้นว่า มีปัสสาวะมากเปียกที่ผิวของลูกหรือยัง ต้องรับเปลี่ยนทันที อีกประการคือ เมื่อลูกโตขึ้น กินนม กินน้ำมากขึ้น ปัสสาวะมากขึ้น ทำให้เปียกชื้นที่ผิวได้เร็วขึ้น ถ้าเด็กถ่ายอุจจาระต้องเปลี่ยนผ้าอ้อมทันที โดยเฉพาะในกรณีที่ลูกมีผื่นแพ้ผ้าอ้อมอยู่แล้ว เวลาถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระออกมา จะทำให้ลูกปวด แสบ ร้องกวนมาก หากทิ้งไว้นาน อาจมีเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา เข้าแทรกซ้อนในผื่นผ้าอ้อมนั้น


เชื้อโรคที่อยู่ใต้ผ้าอ้อม สาเหตุเกิดผื่นผ้าอ้อม
เชื้อแบคทีเรียในผ้าอ้อมมาจากอุจจาระ ในอุจจาระแค่ 1 มิลลิกรัมจะมีเชื้อโรคนับล้านตัว ดังนั้นถ้ามีอุจจาระปนเปื้อนผิวหนังที่เปียกชื้น เชื้อโรคจะเจริญเติบโตได้ดี นอกจากนี้ ถ้ามีปัสสาวะเปื้อนด้วย ก็จะยิ่งทำให้ผิวระคายเคืองได้มากขึ้น เพราะในปัสสาวะมีสารยูเรีย ซึ่งจะถูกเชื้อโรคสลายกลายเป็นแอมโมเนีย และแอมโมเนียนี้ยังเป็นสารอาหารของแบคทีเรียด้วย จึงยิ่งเสริมให้เชื้อโรคเพิ่มจำนวนมากขึ้น และมาสลายยูเรียให้เป็นแอมโมเนียมากขึ้นเป็นวงจร


สภาพความเป็นกรด-ด่างของผิวหนัง สาเหตุเกิดผื่นผ้าอ้อม
ตามปกติผิวหนังคนเราจะมีภาวะเป็นกรด ซึ่งช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย แต่สภาพความเป็นกรดจะถูกทำให้เป็นด่างจากสารแอมโมเนียที่เกิดจากปัสสาวะที่ ปนเปื้อนเชื้อโรค ทำให้ผิวหนังติดเชื้อได้ง่ายขึ้นกันดีกว่าแก้



ผื่นผ้าอ้อม



วีธีการดูแลผิวผื่นผ้าอ้อม

พยายามใช้ผ้าอ้อมให้น้อยที่สุด หรือเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยๆ

เปลี่ยนผ้าอ้อมสำเร็จรูปให้ลูกบ่อยๆ หรือเมื่อเปียกชื้น ถ้าลูกถ่ายออกมาก็ควรรีบเปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีไม่ควรทิ้งเอาไว้นาน ถ้าอยู่บ้านช่วงกลางวันอาจจะไม่ต้องใส่ผ้าอ้อมสำเร็จรูปทันที อาจจะปล่อยให้ผิวลูกได้แห้ง และสัมผัสอากาศบ้าง


ทำความสะอาดผิวป้องกันผิวผื่นผ้าอ้อม
หลังเปลี่ยนผ้าอ้อมควรล้างด้วยน้ำให้สะอาด และสบู่ไร้ด่าง การใช้กระดาษชุบน้ำยาเช็ด (Baby wipe) หรือที่เรียกว่าผ้าเปียก อาจไม่สะอาด อนุโลมใช้ในกรณีออกนอกบ้านล้างน้ำไม่ได้ หลังล้างแล้วต้องซับน้ำให้แห้ง

ปล่อยให้ผิวหนังลูกสัมผัสกับอากาศก่อนแล้วจึงทาด้วยครีมหรือ Ointment ที่มี Zinc Oxide หรือ Petrolatum (วาสลีน ) หรือ dimethicone เพื่อเคลือบปกป้องผิวไม่ให้เกิดการระคายเคือง



ใช้ยาช่วยรักษา ป้องกันผิวผื่นผ้าอ้อม

ถ้ามีผื่นแดงมาก อาจต้องใช้ครีมสเตอรอยดีฤทธิ์อ่อนๆ ทาให้สัก 3-5 วัน เพื่อลดการอักเสบ แล้วทาเคลือบบริเวณนั้นด้วย ครีม Line oxide ขี้ผึ้งที่มีสารสมานผิว (Dexpanthenol) ทาเคลือบก่อนนุ่งผ้าอ้อม เพื่อลดการสัมผัสของผื่นผ้าอ้อมกับปัสสาวะหรืออุจจาระ ถ้ามีเชื้อราแทรกซ้อน โดยสังเกตจากทายาผื่นผ้าอ้อมแล้ว ยังลามกระจายออก ผื่นไม่ดีขึ้นควรต้องปรึกษาแพทย์ เพื่อให้การรักษาที่ถูกต้อง




ศ.เกียรติคุณ พญ.สุจิตรา วีรวรรณ

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังเด็ก

ที่ปรึกษากรรมการชมรมแพทย์ผิวหนังเด็ก




บทความแนะนำ

คลิปสุดซึ้ง - คุณเป็นแม่แบบไหน? ถ้าลูกไม่เป็นไปอย่างที่หวังไว้
รับมือสิวของลูกทารกแรกเกิด
วิธีการตรวจทดสอบเพศลูกจากกะหล่ำปลีม่วงทำอย่างไร จริงหรือมั่ว ?
เทคนิคอ่านหนังสือให้ลูกฟัง อย่างได้ผลมากที่สุด

Facebook Comment