หยุด..พฤติกรรมขโมย

อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ไม่เป็นไร การที่ลูกไปหยิบของของคนอื่นมา เพราะแค่อยากได้ของสิ่งนั้น แต่ไม่รู้ว่าจะจัดการกับความรู้สึกอยากได้จนต้องขโมยนั้นอย่างไรให้ถูกต้อง..

หยุด..ขโมย

เคยมีรายงานข่าวจากประเทศจีนว่า ที่มีเด็กน้อยวัย 4 ขวบ ขโมยโทรศัพท์มือถือของพนักงานร้านขายเสื้อผ้า... แต่คำถามก็คือเด็กวัยนี้เข้าใจความหมายของคำว่า"ขโมย"แล้วหรือ และถ้าเป็นลูกของเรา เราจะสอนลูกอย่างไรในเรื่องนี้

สาเหตุที่หนูขโมย

การที่เด็กหยิบของของคนอื่นโดยไม่ได้รับการอนุญาต จะเรียกว่าเป็นการขโมยของเสียทีเดียวก็คงไม่ได้ เพราะเด็กเล็กวัยต่ำกว่า 6 ปีนั้น ยังไม่เข้าใจความหมายของคำว่าขโมย โดยทั่วไปสาเหตุที่ทำให้เขาหยิบของของคนอื่นไปนั้นเกิดจาก

1. เป็นพัฒนาการของเด็ก เพราะทุกอย่างบนโลกนี้เป็นของเขา เขาย่อมคิดว่าตนเองเป็นศูนย์กลางของโลกใบนี้ ฉะนั้น เขาจึงสามารถทำอะไรก็ได้ตามที่เขาคิด

2. ลูกไม่ได้ถูกสอน โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในบ้านแล้วเขาสามารถหยิบสิ่งของไปใช้ได้ทุกอย่าง ไม่มีการแบ่งแยกว่านี่เป็นของของใคร ลูกสามารถหยิบกิน หยิบใช้ หยิบยืม ได้หมด ดังนั้นเมื่อต้องออกไปข้างนอก ลูกจึงไม่รู้ว่ามีสิทธิของคนอื่น และสิทธิของเขาอยู่ จะไปละเมิดไม่ได้

3. ความอยากได้ด้วยความเป็นเด็ก เพราะว่ายังเป็นเด็กเล็ก ก็เลยควบคุมตัวเองไม่ได้ ดังนั้น เมื่ออยากได้อะไรก็จะหยิบในทันที

4. เป็นความพึงพอใจ โดยเฉพาะเด็กที่ขาดความรักความอบอุ่นจะมีโอกาสหยิบของของคนอื่นได้มากกว่าเด็กที่ได้รับความรักและการเอาใจใส่ดูแล เพราะในเมื่อเขาหาความรักความอบอุ่นไม่ได้ อย่างน้อยการได้ของมา ก็ช่วยชดเชยความรู้สึกได้

5. เพราะความขาดแคลน เมื่อไม่มีใช้ พอลูกไปโรงเรียนเห็นเพื่อนมีสมุด ดินสอ หรือของใช้ใหม่ๆ ก็เลยรู้สึกอยากได้บ้าง

6. เป็นการเรียกร้องความสนใจ เพราะเมื่อไหร่ก็ตามที่ลูกมีปัญหา เมื่อนั้นทุกคนจะสนใจเขา ดังนั้น เมื่อเขาขโมยของ พ่อแม่ก็จะเข้าไปพูดคุยกับครู เข้ามาควบคุมกำกับดูแลเขาอย่างใกล้ชิด

7. ถูกบังคับ ข่มขู่ โดยเฉพาะเด็กที่ด้อยโอกาสมากๆ หลายๆ คนตกเป็นเหยื่อของกลุ่มมิจฉาชีพ หรือแม้กระทั่งการข่มขู่จากเพื่อน รุ่นพี่ หรือเด็กที่ตัวโตกว่า

พ่อแม่ต้องสอนลูกให้เข้าใจ

* สอนลูกให้รู้จักสิทธิ โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในบ้าน ลูกต้องรู้ว่าของแต่ละชิ้นเป็นของของใคร อันไหนหยิบได้ อันไหนหยิบไม่ได้ และก่อนจะใช้ต้องขออนุญาต โดยให้ลูกพูด หรือแบมือขอก็ได้ค่ะ

* ต้องให้มีความเป็นส่วนตัว เพื่อให้ลูกได้เรียนรู้ขอบเขต หรือสิทธิอย่างเป็นรูปธรรม เช่น เด็กๆ ต้องมีชั้นเก็บของเป็นของตัวเอง เพราะไม่อย่างนั้นแล้วข้าวของเครื่องใช้ หรือแม้แต่ของเล่นของเขาก็จะระเกะระกะ ไม่เป็นสัดส่วน

* หยิบของของคนอื่น...ต้องคืน พ่อแม่อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ไม่เป็นไร เพราะเมื่อใดที่ลูกไปหยิบของของคนอื่นมา ต้องให้เขาเอาไปคืน และต้องไม่ตำหนิหรือด่าว่าลูกอย่างรุนแรงด้วย เนื่องจากเขายังไม่เข้าใจเหตุและผล เขาแค่อยากได้ของสิ่งนั้น แต่ไม่รู้ว่าจะจัดการกับความรู้สึกได้อย่างไร

ดังนั้น พ่อแม่ต้องใจเย็นๆ ค่อยๆ คุยกับลูกว่าเกิดอะไรขึ้น ทำไมเขาถึงหยิบมา เป็นเพราะเขาอยากได้ เขาขาด หรือเพราะอะไร เพื่อจะได้เข้าใจสาเหตุและแก้ไขตามสถานการณ์

และเมื่อรู้สาเหตุแล้ว ก็ต้องให้ลูกเอาของไปคืน ถ้าหากเขาไม่กล้าคุณพ่อคุณแม่ก็ไปเป็นเพื่อน อาจจะช่วยพูดให้ลูก แล้วสอนให้เขารู้จักขอโทษ เพื่อเขาจะได้เรียนรู้ว่าสิ่งนี้ทำไม่ได้ และเมื่อนำมาแล้วก็ต้องคืน ซึ่งต้องทำให้สม่ำเสมอ

ป้องกันก่อนสาย

ให้ลูกมีของใช้ในชีวิตประจำวันที่พอเพียง เพราะถ้าเขามีของกินของใช้ที่พอกับความต้องการเมื่อไหร่ เมื่อนั้นลูกก็จะไม่เกิดความรู้สึกอยากได้ของของคนอื่น แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าลูกจะต้องมีข้าวของเยอะเกินจำเป็น ทุกอย่างต้องเป็นไปตามความเหมาะสมและตามวัยของเด็กด้วย

ต้องเอาใจใส่ช่วงที่ลูกมีพฤติกรรมที่ดี เพราะเมื่อไหร่ก็ตามที่ลูกสามารถรับผิดชอบดูแลตัวเองได้ พ่อแม่มักจะไม่ค่อยสนใจ แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่ลูกมีปัญหา พ่อแม่ก็จะหันมามองและควบคุมลูก

ฉะนั้น พ่อแม่ต้องพยายามให้ความสำคัญกับลูกในช่วงที่เป็นเด็กดี มีพฤติกรรมดี ตั้งใจเรียน หรือช่วยเหลือตัวเองได้ แม้ไม่ได้เข้าไปดูแล ด้วยการชื่นชมด้วยคำพูด จะทำให้ลูกดีใจและไม่อยากทำพฤติกรรมอื่นๆ ที่เป็นการเรียกร้องความสนใจ

ตัวอย่างที่ดีจากพ่อแม่ อย่าลืมว่า เด็กเรียนรู้จากการเลียนแบบโดยมีตัวอย่างจากคนใกล้ตัว

เด็กเล็กต่ำกว่า 6 ปี เข้าใจแค่ว่าทำผิดแล้วโดนลงโทษ ไม่ได้คิดไกลถึงความร้ายแรง เพราะฉะนั้น เมื่อลูกเอาของของคนอื่นไปแล้วไม่สามารถนำไปคืนได้ การลงโทษเล็กๆ น้อยๆ เช่นหักค่าขนม จะช่วยให้ลูกเรียนรู้เรื่องการสูญเสียได้ ค่อยๆ ฝึกความเป็นระเบียบให้ลูก เพราะเมื่อโตขึ้นลูกก็จะได้เรียนรู้เรื่องสิทธิตามพัฒนาการค่ะ

เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์ พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ รองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์


บทความแนะนำ

ลูกนอนไม่เป็นเวลา
อิเกียเรียกคืนตู้ลิ้นชักรุ่นมาล์ม หลังล้มทับเด็กดับ 3 ศพในสหรัฐฯ
6 วิธี หลีกรอยท้องลาย
มีเซ็กซ์ตอนท้อง ใช้ท่าไหนดี ?

Facebook Comment