หยุด 10 ปัญหาการให้นมแม่

นมแม่, เลี้ยงลูกด้วยนมแม่, ปัญหานมแม่, ความเชื่อเรื่องนมแม่, ประโยชน์ของนมแม่, สารอาหารในนมแม่, เจ็บหัวนม, หัวนมแตก, คัดเต้านม, หัวนมบอด, นมแม่หมดอายุ, กลัวลูกกินนมไม่อิ่ม


 

เพราะรู้ดีว่านมแม่คืออาหารที่ดีที่สุด แม่ทุกคนจึงพยายามจะให้นมแม่กับลูกน้อยให้นานที่สุด แต่การให้นมก็อาจจะสะดุดได้ นั่นเพราะมีปัญหานมแม่ที่พบได้บ่อยๆ ดังนี้
 

1.น้ำนมไม่ไหลและน้ำนมน้อย

นมแม่ไม่ไหล มักเกิดจากการดูดที่ตื้นเกินไปหรือดูดที่หัวนม คุณแม่ลองขยับให้ลูกแนบตัวมากขึ้น พาปากลูกมาหาเต้านมแม่ สำคัญที่ว่าปากอ้ากว้าง คางชิดเต้านมแม่ ท้องแม่แนบท้องลูก การอุ้มแบบนี้ยังช่วยแก้ปัญหาหัวนมเจ็บได้ด้วย
 

ความเครียดเป็นอีกสาเหตุที่มักทำให้กลไกน้ำนมพุ่งหรือน้ำนมไหลหดหายไป ทางที่ดีเวลาลูกนอนควรหาทางพักผ่อนและพยายามกินอาหาร สร้างบรรยากาศผ่อนคลายด้วยเสียงเพลง
 

น้ำนมน้อย แก้ไขได้โดยท่าอุ้มท่าดูดที่ถูกต้อง การกระตุ้นโดยให้ดูดบ่อย ดูดนานขึ้น น้ำนมได้ถ่ายเทออกมามาก ก็จะมีน้ำนมมากเอง ที่สำคัญอย่าคาดหวังว่าจะมีน้ำนมมากมายในช่วงสัปดาห์แรก เพราะทั้งกระเพาะลูกและเต้านมแม่เพิ่งเริ่มงานกันทั้งคู่ ขอเวลาให้เครื่องเดินเต็มที่รับรองหายห่วง แต่ต้องให้กินบ่อยพอในช่วงเดือนแรกขอเป็นสัก 8 ครั้งในหนึ่งวันนะคะ
 

อาจบำรุงน้ำนมด้วยอาหารหวานคาว เช่น น้ำขิง น้ำเต้าหู้ ยำหัวปลี แกงเลียง เม็ดขนุนต้ม มะละกอ สับปะรด
 

2.ลูกกินอิ่มไหมนะ

ถ้าลูกอิ่มก็หยุดดูดหรือหลับเอง แต่ถ้ากังวลอาจสังเกตได้จากน้ำหนักตัวลูกเพิ่มขึ้นตามปกติ ถ่ายปัสสาวะวันละ 6 ครั้งขึ้นไป มีอาการสดใส ไม่ซีดเซียวปวกเปียกไม่มีแรง อึลูกสีเหลืองอ่อนนุ่ม หรือเละๆ อาจจะถ่ายสักวันละครั้งหรือสองสามวันครั้ง ก็แสดงว่ากินพอแล้ว
 

3. ของแสลงแม่ให้นมมีด้วยหรือ

ของแสลงคงไม่มี แต่ต้องห้ามของไม่ดีพวกบุหรี่ แอลกอฮอล์ ของหมักดอง ของที่มีสารกันบูด สารเคมีต่างๆ ก็ให้ห่างๆ ไว้ อาหารบางอย่างที่ควรเลี่ยงก็พวกเปบเปอร์มินท์ อาหารที่ไม่ได้ปรุงสุกและรสจัดชวนท้องร่วง ส่วนคาเฟอีนพวกนี้ถ้าอยากก็ดื่มได้แต่เลี่ยงได้จะดีที่สุด
 

4. เริ่มนมแม่เมื่อไหร่ดีล่ะ

เริ่มเร็วที่สุดหลังคลอด การให้กินนมแม่ใน 1 ชั่วโมงหลังคลอดช่วยลดปัญหาสุขภาพทั้งแม่ทั้งลูกได้อย่างมหาศาล ทารกแรกเกิดกว่าล้านคนจะไม่เสียชีวิตจากโรคที่ป้องกันได้ เนื่องจากลูกได้หัวน้ำนมที่มีสารอาหารครบถ้วนและภูมิคุ้มกันสำหรับทารก และช่วยให้มีน้ำนมมากขึ้นในมื้อต่อๆ ไป
 

อีกทั้งไออุ่นจากผิวกายแม่จะช่วยให้ลูกรู้สึกอบอุ่นปลอดภัย ตั้งแต่แรกเกิดที่จะกระตุ้นสัญชาตญาณและฮอร์โมนต่างๆ ให้ทำงานได้เป็นอย่างดี สร้างความผูกพันระหว่างแม่และลูกต่อไป
 

5. ทำไมสีน้ำนมเปลี่ยน

น้ำนมแม่จะมีการเปลี่ยนแปลงของสีและลักษณะความข้นใสอยู่บ้างตามวัน-เวลา เช่น ในระยะแรกจะเป็นหัวน้ำนมที่มีสีออกส้มข้นนิดหน่อย มีจำนวนน้อย หลังจากนั้นจะเปลี่ยนเป็นสีของน้ำนมมากขึ้นในระยะ 3-5 วันหลังคลอด ปริมาณก็จะมีมากขึ้น เมื่อเวลาผ่านไปในสัปดาห์ที่สอง สีน้ำนมก็จะเป็นสีของน้ำนม บางทีจะออกครามปนเล็กน้อย ปริมาณมีมากขึ้นจากเดิมมาก
 

6.นมแม่หมดอายุไหม

การเปลี่ยนแปลงของน้ำนมที่วางไว้เฉยๆ จะเห็นการแยกชั้นระหว่างน้ำและไขมัน ซึ่งไม่ได้หมายความว่าน้ำนมบูดเสีย เมื่อจะนำมาใช้การเขย่าเล็กน้อยตอนอุ่นให้ร้อนขึ้น ก็จะช่วยให้น้ำนมกลับเป็นเนื้อเดียวกันอีกได้ อย่าเพิ่งทิ้งไปเสียก่อนค่ะ
 

และอาจมีกลิ่นกลิ่นหืนเมื่อน้ำนมสัมผัสกับอากาศเข้า จึงควรเก็บน้ำนมในภาชนะที่มีฝาปิด เพื่อป้องกันการทำปฏิกิริยากับอากาศ เหมือนไขมันทั่วๆ ไป

ภาชนะที่เหมาะกับการเก็บน้ำนมควรเป็นแก้วหรือพลาสติกใสเนื้อแข็งสำหรับเก็บอาหาร ที่เรามาใช้ถุงเก็บน้ำนมเป็นการเพิ่มความสะดวก แต่อาจมีข้อดีน้อยลงไปสักนิดก็ไม่เป็นไร

แต่ถ้าน้ำนมจับตัวเป็นก้อนเหมือนนมเปรี้ยว มีกลิ่นบูด หรือแยกเป็นก้อนๆ มีกลิ่นที่ผิดปกติดังที่กล่าวมาก็ควรเททิ้งเสียค่ะ
 

7. แก้ปัญหาหัวนมบอด

หัวนมบอดหมายถึงหัวนมที่ไม่เพียงแต่แบนราบ แต่จะหดเข้าเต้าเวลาเราเอามือบีบเต้านม พบได้ไม่บ่อยนัก และก็ยังสามารถให้ลูกกินนมจากอกแม่ได้นะคะ ถ้าเป็นรายที่ลานนมนิ่ม ก็จะง่ายขึ้น เพราะการนวดดึงหัวนมมักให้ผลดี แนะนำให้ทำการนวดดึงหัวนมเพื่อให้ยื่นออกมาตอนอาบน้ำเช้า-เย็น แล้วใช้ที่ครอบหัวนมนมที่เรียกว่าปทุมแก้ว ครอบเพื่อนวดลานนมให้นิ่มไว้
 

ส่วนคนที่ลานนมแข็งก็อาจจะนวดไม่ยืดออกมากนัก ซึ่งก็เป็นเรื่องปกติ แต่เราคงต้องมาปรับเรื่องการประคองเต้านมเข้าปากลูก โดยใช้มือประคองทั้งเต้าให้เหลือเนื้อที่ที่ลานนมกว้างๆ จะได้ง่ายในการงับของลูก งานนี้อาจต้องพึ่งคนที่มีประสบการณ์หน่อย
 

8.เต้านมเล็กคือน้ำนมน้อยหรือเปล่า


คุณแม่ที่มีเต้านมขนาดเล็กกะทัดรัดก็ไม่ได้หมายความว่าความสามารถในการผลิตน้ำนมจะกะทัดรัดไปด้วย ปริมาณน้ำนมจะมีมากถ้าเรามีการกระตุ้นให้ลูกกินทุก 2-3 ชั่วโมง หรืออย่างน้อย 8 ครั้งในแต่ละวัน การอุ้มที่ดีจะช่วยให้ลูกกินได้สะดวกพยายามอุ้มลูกให้แนบชิดตัวเอาคางแนบชิดนมเอาท้องแม่แนบท้องลูกให้ดี ส่วนมากมักต้องใช้หมอนช่วยเพื่อความสะดวกมากขึ้น ส่วนที่เต้านมใหญ่ก็ระวังอย่าให้น้ำหนักของนมไปทับอกลูกจนอึดอัดนะคะ อย่าลืมว่าท่าอุ้มที่ดีจะช่วยป้องกันปัญหาหัวนมเจ็บ หัวนมแตกได้เป็นอย่างดี
 

9.เจ็บหัวนมหรือหัวนมแตก ควรให้ลูกกินนมไหม


หัวนมเป็นบริเวณที่มีเส้นประสาทมาเลี้ยงมากมาย จึงทำให้มีความไวต่อความรู้สึก ลูกที่แข็งแรงสุขภาพดีก็มักจะมีเรี่ยวแรงดูดดี ประกอบกับแม่มือใหม่ยังอุ้มยังจับไม่ถนัดก็อาจลงเอยเป็นเจ็บไปได้ วิธีแก้ปัญหาอันแรกคือ ให้ลูกเริ่มกินจากข้างที่เจ็บน้อยก่อน รอให้ลูกอ้าปากกว้างแล้วประคองลูกเข้าหาเต้านมแม่ อมให้ลึก พอที่จะไม่รู้สึกเจ็บ ไม่เอานมแม่ก้มไปใส่ปากลูกนะคะ กอดลูกให้แนบตัวแม่มากๆ เพราะจะช่วยให้เต้านมเข้าไปอยู่ในปากลูกมากขึ้น จะได้ไม่เจ็บเวลาลูกดูด หลังให้นมเสร็จบีบน้ำนมแม่ทาบนหัวนมบางๆ แล้วรอให้แห้งก่อนใส่เสื้อชั้นในทับไป อาจพักข้างที่มีแผลสัก 3-4 มื้อ หรือจนรู้สึกดีขึ้นแล้วค่อยกลับมากินจากเต้าทั้งสองใหม่ แต่ในระหว่างนั้นต้องบีบเก็บน้ำนมเอาไว้อย่างสม่ำเสมอ
 

การสังเกตอาการที่ต้องเพิ่มความระมัดระวัง

-อย่าให้เต้านมคัด แข็ง เพราะอาจนำไปสู่เต้านมอักเสบ เป็นฝีได้ ให้ลูกดูด บีบ หรือปั้มออกไปบ้าง

-อย่าหยุดให้นมแม่ทันที จะทำให้ลูกขาดโอกาสที่จะได้ภูมิคุ้มกันและสารอาหารที่เป็นประโยชน์เพราะยังมีหนทางแก้ไข

-ดื่มน้ำและพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ อย่าหมกมุ่นอยู่กับงานที่อาจให้คนอื่นช่วยทำได้

-รักษาความสะอาดเต้านมและอย่าให้หัวนมเปียกแฉะ หมั่นเปลี่ยนแผ่นรองน้ำนมเสมอ เพราะอาจมีการอักเสบติดเชื้อที่แผลหัวนมและเต้านมได้

-อย่าสวมเสื้อยกทรงที่คับเกินไป เพราะจะทำให้เกิดการเสียดสีและเจ็บแผลหัวนม อาจใช้ฝาครอบหัวนมที่มีรูระบายอาการสวมไว้ใต้ยกทรง หรือไม่ต้องสวมอะไรปิดทับ ปล่อยให้อากาศถ่ายเทได้ดี

-ถ้ารู้สึกตัวรุมๆ เหมือนเป็นไข้ก็กินพาราเซตามอล ได้และอย่าลืมให้ลูกกินหรือบีบออกให้เต้านมได้รับการกระตุ้นอย่างสม่ำเสมอ
 

10. แม่ป่วยต้องหยุดให้นมไหม
 

ไม่ต้องหยุดค่ะ เวลาที่แม่ป่วยร่างกายของคุณแม่จะสร้างภูมิคุ้มกันและระบบการกำจัดเชื้อโรคออกไป ซึ่งอาจทำให้เรามีไข้ มีน้ำมูก แต่ในกระแสเลือดจะมีปริมาณเม็ดเลือดขาวสูงขึ้น เพื่อช่วยให้หายจากโรค และสิ่งนี้เองจะผ่านน้ำนมไปสู่ลูกและป้องกันลูกจากโรคที่แม่เป็น แม่จึงไม่จำเป็นต้องหยุดการให้นม ยกเว้นมีไข้สูง อ่อนเพลียมาก แจ้งคุณหมอทุกครั้งที่อาจจำเป็นต้องใช้ยา เพื่อจะได้ใช้ยาที่ปลอดภัยระหว่างให้นมลูก ถ้าแม่เป็นหวัดก็ผูกผ้าปิดปากสักหน่อยเพื่อเป็นการป้องกันการหายใจรดและแพร่เชื้อไปให้คนอื่น
 

 

บทความแนะนำ

เปิดแล้ว! ท้องฟ้าจำลองโฉมใหม่ พาลูกไปดูดาวกันแบบชัดเต็มตา
โรงเรียนประถมศึกษาแบบไหน... เป็นอย่างไร
มือเท้าบวมช่วงตั้งครรภ์ แก้ได้!
เมนูส้มตำคุณหนู เมนูสำหรับเด็กวัย 3-6 ขวบ

Facebook Comment