เป็นช็อกโกแลตซีสต์ทำให้มีลูกยากจริงไหม ต้องรักษาอย่างไรให้มีลูกได้
ช็อกโกแลตซีสต์หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คือ หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ผู้หญิงมีลูกยาก เกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกเติบโตอยู่นอกโพรงมดลูกหรือแทรกในผนังหรือกล้ามเนื้อมดลูก ซึ่งจะพบมากในผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป
ช็อกโกแลตซีสต์เป็นอย่างไร
ช็อกโกแลตซีสต์มีลักษณะเป็นถุงน้ำรังไข่ที่บรรจุของเหลวคล้ายช็อกโกแลต ขนาดจะใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จากการถูกเติมเต็มในรอบเดือนแต่ละเดือน การใหญ่เร็วหรือช้าขึ้นกับหลายปัจจัย ทำให้เกิดพังผืดหนาขึ้นเรื่อย ๆ โดยมีอาการหลัก คือ ปวดประจำเดือนมากและนาน ปวดท้องน้อยเป็นประจำก่อน ระหว่าง และหลังมีประจำเดือน และมีบุตรยาก
สูตินรีแพทย์สามารถวินิจฉัยได้โดยเห็นภาพรอยของโรคได้ชัดเจนจากการตรวจอัลตราซาวนด์ การรักษาขึ้นอยู่กับอาการและความรุนแรงที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยแต่ละคน มีทั้งการใช้ยา ฮอร์โมนรักษา และการผ่าตัดผ่านกล้อง (MIS Laparoscopic Surgery) ซึ่งเป็นวิธีทันสมัย ช่วยให้เจ็บน้อย แผลเล็ก โอกาสเกิดพังผืดหลังผ่าตัดน้อย ฟื้นตัวไว กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง

รักษาภาวะมีบุตรยากจาก ช็อกโกแลตซีสต์ ซีสต์ในรังไข่
เบื้องต้นแพทย์ผู้ชำนาญการจะแนะนำให้ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง มีเพศสัมพันธ์ในช่วงที่ไข่ตกเพื่อให้มีโอกาสตั้งครรภ์ได้มากที่สุด แต่หากยังไม่ประสบความสำเร็จก็มีการใช้เทคนิคเข้ามาช่วยในการมีบุตร ได้แก่ การฉีดอสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง การทำกิฟท์ การทำเด็กหลอดแก้ว หรือการปฏิสนธินอกร่างกาย
ความสำเร็จในการตั้งครรภ์ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะอายุและสุขภาพของคุณพ่อและคุณแม่ ดังนั้น การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์จึงมีส่วนสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตร เพราะมีภาวะมีบุตรยากจากการเป็นช็อกโกแลตซีสต์หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่จะได้ทำการรักษาได้ทันท่วงที
การมีลูกยากเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งพบในฝ่ายหญิงมากถึง 40 - 50% ฝ่ายชาย 30% และหาสาเหตุไม่ได้ 20 - 30% หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดสำหรับคนมีลูกยาก คือ ไข่ของผู้หญิงไม่แข็งแรง ไข่ผิดปกติ หรือมีช็อกโกแลตซีสต์ รวมถึงความผิดปกติของมดลูกอย่างเนื้องอกมดลูก หากฝ่ายหญิงตรวจพบอาการดังกล่าว ควรรีบพบแพทย์เพื่อหาวิธีรักษาอย่างถูกต้องเพื่อให้สามารถมีลูกได้ค่ะ
ทำไมไข่ของผู้หญิงไมถึงไม่แข็งแรง
ผู้หญิงมีเซลล์ไข่จำนวนมากเก็บรักษาอยู่ในรังไข่ทั้งสองข้างตั้งแต่เกิดจนถึงเวลาที่ผู้หญิงเริ่มมีประจำเดือน เซลล์ไข่ใบแรกเริ่มถูกนำมาใช้เป็นรอบ ๆ ดังนั้นเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ไข่จึงถูกดึงมาใช้ไปเรื่อย ๆ ทำให้ปริมาณไข่ลดลงตามอายุขัย นอกจากนี้พฤติกรรมการใช้ชีวิตก็มีส่วนสำคัญ ทำให้ไข่เสื่อมคุณภาพได้ด้วย
ปัจจัยที่ส่งผลให้รังไข่ทำงานไม่สมบูรณ์ ไข่ไม่ตก ไข่ทำงานไม่มีคุณภาพ
- ฮอร์โมนไม่สมดุล จากความเครียด น้ำหนักไม่ปกติ ไทรอยด์ เบาหวาน
- สูบบุหรี่ เพิ่มโอกาสมีบุตรยากถึง 13% และทำให้ไข่เสื่อมเร็วไป 10 ปี
- ช็อกโกแลตซีสต์หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ โรคติดเชื้อในรังไข่ ท่อนำไข่อักเสบ เป็นปัจจัยเร่งให้ไข่เสื่อมคุณภาพและหมดเร็ว ควรพบแพทย์เพื่อรีบรักษา
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
นพ.พูลศักดิ์ ไวความดี
สูติ-นรีแพทย์ สาขาเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์
โรงพยาบาลกรุงเทพ